Wierzbicka-Trwoga Krystyna

Seit meinem Studium am Kollegium für Interdisziplinäre Individualstudien in Geistes- und Sozialwissenschaften der Universität Warschau konzentrieren sich meine wissenschaftlichen Interessen auf die Verbindungen zwischen zwei Literaturen und Kulturen – der polnischen und der deutschen. Ich erwarb an der Universität Warschau Masterabschlüsse in Germanistik (2001) und Polonistik (2004) sowie den Doktortitel (2011). In meiner Doktorarbeit habe ich mein Forschungsfeld auf die englische Literatur ausgeweitet, um eine bestimmte Denkweise über Lyrik zu rekonstruieren, die im Europa des 17. Jahrhunderts vorherrschend war.

Zu den Schwerpunkten meiner Forschung zur frühneuzeitlichen Literatur zählen die poetische Zyklen als Form, die das schöpferische Bewusstsein der Autoren der Frühen Neuzeit offenbart; die Tradition der poesis sacra; das Epigramm als Laboratorium des barocken Konzepts; Gattungsformen der frühneuzeitlichen Erzählliteratur; sowie derzeit Übersetzungen aus dem Deutschen ins Polnische vom 15. bis zum Ende des 18. Jahrhunderts, mit besonderem Schwerpunkt auf der Prosa des 16. Jahrhunderts.

Darüber hinaus bin ich Übersetzerin literarischer und wissenschaftlicher Werke aus dem Deutschen.

Monographien

Poezja święta. Trzy cykle religijne baroku europejskiego, Warszawa, Instytut Badań Literackich PAN, Stowarzyszenie „Pro Cultura Litteraria”, 2014, 385 s. Seria „Studia Staropolskie. Series Nova”, t. XXXIX (XCV).

 

Herausgegebene Bände

Top Ten Fictional Narratives in Early Modern Europe. Translation, Dissemination and Mediality, ed. R. Schlusemann, H. Blom, A.K. Richter, K. Wierzbicka-Trwoga, Berlin–Boston, De Gruyter, 2023, 423p. OA: https://doi.org/10.1515/9783110764451

Krystyna Kardyni-Pelikánová, Czesko-polski kalejdoskop literacki. Problematyka tożsamości, recepcji oraz dialogu międzykulturowego, red. K. Wierzbicka-Trwoga przy współudziale M. Fijałkowskiego, Warszawa, Wydawnictwo Neriton, 2023, 506s. Seria „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą”, t. XVI.

Oblicza orientalizmu, red. M. Fijałkowski, K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Wydawnictwo DiG, 2021, 173s.

Niewłasne lektury. Od pisarstwa w języku wyuczonym do wielości kultur czytania, red. E. Łukaszyk, K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Wydawnictwo DiG, 2018, 187s.

Nie tylko salon. Wspólnotowe formy życia literackiego, red. Ewa Łukaszyk, Krystyna Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Wydawnictwo DiG, 2016, 116s.

Sante Graciotti, Braterstwo myśli i uczuć. Italia, Polska i Słowiańszczyzna w kręgu kultury europejskiej XV–XVIII wieku, red. A. Nowicka-Jeżowa, K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Wydawnictwo Neriton, 2016, 256s. Seria „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą”, t. XV.

Drogi i rozdroża współczesnej komparatystyki europejskiej, red. A. Nowicka-Jeżowa, K. Wierzbicka-Trwoga, T. Wójcik, Warszawa, Dom Wydawniczy Elipsa, 2012, 135s.

[translator and co-editor] Jörg Schulte, Jan Kochanowski i renesans europejski. Osiem studiów, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, red. M. Rowińska-Szczepaniak, K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Wydawnictwo Neriton i Uniwersytet Opolski, 2012, 351s. Seria „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą”, t. XIV.

Michał Masłowski, Etyka i metafizyka. Perspektywa transcendencji poziomej we współczesnej kulturze polskiej, Warszawa, Wydawnictwo Neriton, 2011, 393s. Seria „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą”, t. XIII.

Maria Delaperrière, Literatura  polska w  interakcjach. Szkice porównawcze z literatury i kultury, Warszawa, Wydawnictwo Neriton, 2010, 357s. Seria „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą”, t. XII.

Barok polski wobec Europy. Sztuka przekładu. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej w Warszawie 15-17 września 2003 roku, red. A. Nowicka-Jeżowa i M. Prejs przy współpracy K. Wierzbickiej i T. Wierzchowskiego, Warszawa, Wydawnictwo Anta, 2005, 423s.

 

Reihenherausgeber

Reihe „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą”, wissenschaftliche Betreuung A. Nowicka-Jeżowa, K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa 2010–.

Die Reihe umfasst unter anderem Bände von Krystyna Kardyni-Pelikánová, Sante Graciotti, Jörg Schulte, Michał Masłowski und Maria Delaperrière (siehe „Herausgegebene Bände“).

 

Kritische Ausgaben

[Pamięci Profesora Adama Karpińskiego – uczestnicy seminarium doktoranckiego w Instytucie Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego] Wacław Potocki, Smutne zabawy, oprac. Zespół pod kierunkiem R. Krzywego, Warszawa, Wydawnictwo Neriton, 2012.

Sacred poetry represented in Angelus Silesius’ Cherubinischer Wandersmann, „Quart” Suplement/2025, s. 38–47.

Techniki i strategie tłumaczeniowe jako narzędzia badania polskich szesnastowiecznych przekładów prozy fabularnej z języka niemieckiego, „Między Oryginałem a Przekładem” 2025, nr 4 (70), s. 57–71.

[Mitautor Franciszek Semko] Czy Marcin Siennik był tłumaczem Fortunata? Próba wskazania autora anonimowego polskiego przekładu z drugiej połowy XVI wieku, „Meluzyna. Dawna Literatura i Kultura” 2024 [rok publikacji 2025], t. 21 (2), s. 5–22.

Kilka myśli na temat radości życia w literaturze staropolskiej, w: Radość życia w języku, literaturze i wybranych tekstach kultury, red. M. Wanot-Miśtura i E. Wierzbicka-Piotrowska, Warszawa, Dom Wydawniczy Elipsa, 2025, s. 149–157.

Vorsicht, Trickster, w: Eulenspiegels Rückkehr. Ungefähr 96 Seiltänze, Hrsg. Alexander Schwarz, Matthias Steinbach, Leipzig, Edition Hamouda, 2025, s. 28–31.

[Mitautorin Izabela Winiarska-Górska] Język dwóch siedemnastowiecznych drukowanych przekazów Historii o Magielonie, królewnie neapolitańskiej w odniesieniu do pytań o pochodzenie i modernizację polskiej wersji tekstu, „Prace Filologiczne” Tom okolicznościowy 2024, s. 423–457.

1675 Epigramme im Jubiläumsjahr 1675. Der Cherubinische Wandersmann von Angelus Silesius als Gedichtzyklus, w: Facetten der Mystik. Spannungen zwischen Spiritualität und Ästhetik bei Jacob Böhme und Johannes Scheffler, Hrsg. C. Lipiński, W. Brylla, Göttingen, Vandenhoeck & Ruprecht, 2024, s. 161–206.

Helwi Blom, [Krystyna Wierzbicka-Trwoga], Fortune’s Calling. Translating and Publishing Fortunatus in Early Modern Europe: With a Contribution on the Polish Translation of Fortunatus by Krystyna Wierzbicka-Trwoga, w: Top Ten Fictional Narratives in Early Modern Europe. Translation, Dissemination and Mediality, ed. R. Schlusemann, H. Blom, A.K. Richter, K. Wierzbicka-Trwoga, Berlin–Boston, De Gruyter, 2023, s. 289–324 [298–302].

[Mitautorin Anna Katharina Richter] Ulenspiegel’s Tricky Power: With a Contribution on Ulenspiegel in Scandinavia by Anna Katharina Richter, w: Top Ten Fictional Narratives in Early Modern Europe. Translation, Dissemination and Mediality, ed. R. Schlusemann, H. Blom, A.K. Richter, K. Wierzbicka-Trwoga, Berlin–Boston, De Gruyter, 2023, s. 325–355.

[Mitautorin Izabela Winiarska-Górska] Historia o Magielonie, królewnie neapolitańskiej. Pytanie o podstawę polskiego przekładu, „Porównania” 2023, t. 33, nr 1, s. 403-422. https://doi.org/10.14746/por.2023.1.22

Rozrywka z Niemiec. Polskie przekłady niemieckich powieści i romansów rycerskich pod koniec panowania Zygmunta Augusta, w: Zygmunt II August i kultura jego czasów. W pięćsetlecie urodzin ostatniego Jagiellona na polsko-litewskim tronie, red. R. Rusnak, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2022, s. 329–343. https://doi.org/10.31338/uw.9788323556664.pp.329-343

Strategie przekładowe czterech staropolskich longsellerów. Polskie wersje historii o Meluzynie, Magielonie, Otonie i Fortunacie w porównaniu z ich niemieckimi pierwowzorami, w: Przekład jako aneksja kulturowa dzieła, red. A. Nowicka-Jeżowa, M. Fijałkowski, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2021, s. 93–107. https://doi.org/10.31338/uw.9788323552451.pp.93-107

[Mitautorin Rita Schlusemann] Narrative Fiction in Early Modern Europe. A Comparative Study of Genre Classifications, „Quaerendo” 2021, vol. 51, is. 1–2, s. 160–188. https://doi.org/10.1163/15700690-12341486

The Birth of the Novel in Renaissance Poland through the Medium of German: Translations of Medieval Narratives in Sixteenth-Century Poland, w: Literary Translation, Reception, and Transfer, ed. N. Bachleitner, Berlin–Boston, De Gruyter, 2020, s. 267–279. https://doi.org/10.1515/9783110641998

Horyzont oczekiwań czytelniczych A.D. 1618. Tradycje epiki i romansów rycerskich w literaturze polskiej przed Gofredem Tassa-Kochanowskiego, „Śląskie Studia Polonistyczne” 2019, nr 2 (14), s. 125–135.

Historyja, romans, powieść. Różne oblicza tego samego zjawiska, w: Powieść dziś. Teorie, tradycje, interpretacje, red. A. Skubaczewska-Pniewska, J. Tuszyńska, Toruń, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2019, s. 133–148.

Chivalric Narratives in Polish Literature before the Translation of Gerusalemme liberata. The Melusine, Maguelone and Emperor Otto Stories, w: L’epica cavalleresca dell’eta’ moderna: un modello europeo. Atti del convegno, Roma, 20–21 settembre 2018, ed. Marta Wojtkowska-Maksymik, Roma, Accademia Polacca delle Scienze, 2019, s. 165­–174. Seria „Conferenze”, t. 143.

Cechy gatunkowe romansu, „Terminus” 2019, t. 21, z. 2 (51), s. 197–214.

Powinowactwa – czy z wyboru? O możliwych inspiracjach Banialuki Hieronima Morsztyna, w: Inwencja i inspiracja w kulturze wczesnonowożytnej, red. B. Niebelska-Rajca, M. Pieczyński, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2018, s. 151–160.

„Oddając lutnią”. O cechach kompozycji cyklicznej Lutni Jana Andrzeja Morsztyna, w: Sława z dowcipu sama wiecznie stoi… Prace ofiarowane Pani Profesor Alinie Nowickiej-Jeżowej z okazji pięćdziesięciolecia pracy naukowej, red. M. Hanusiewicz-Lavallee, W. Pawlak, Lublin, Wydawnictwo KUL, 2018, s. 259–269.

The Word of God woven into the poetic word. The idea of Logos in the poetry of George Herbert and Stanisław Herakliusz Lubomirski, w: Poetic Revelations. Word Made Flesh Made Word. The Power of the Word III, ed. M.S. Burrows, J. Ward, M. Grzegorzewska, London–New York, Routledge, 2017, s. 43–53.

Do kogo adresowane są badania porównawcze, czyli o roli tzw. filologii obcych, w: Narodowe, regionalne, kontynentalne, światowe – literatury i dyskursy o literaturach, red. M. Skwara, Kraków, Universitas, 2017, s. 259–267. Seria „Projekty Komparatystyki (Polskie Stowarzyszenie Komparatystyki Literackiej)”.

Tradycje literatury przedromantycznej w twórczości Władysława Sebyły, w: Władysław Sebyła – głos poety, głos epoki. Relektury, red. P. Urbańska, T. Wójcik, Warszawa, Wydział Polonistyki UW, 2016, s. 101–112.

The Reality of the Word. Stanisław Herakliusz Lubomirski’s Poezje Postu Świętego [Poems of Lent], w: Striking the Chords of Spirit and Flesh in Polish Poetry. A Serendipity, ed. J. Ward, M. Fengler, M. Grzegorzewska, Gdańsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2016, s. 81–95. Seria between.pomiędzy, t. 9.

Przekłady z języka niemieckiego na język polski od XV do końca XVIII w., w: Wśród krajów Północy. Kultura Pierwszej Rzeczypospolitej wobec narodów germańskich, słowiańskich i naddunajskich: mapa spotkań, przestrzenie dialogu, red. M. Hanusiewicz-Lavallee, Warszawa, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2015, s. 406–434. Seria „Kultura I Rzeczypospolitej w dialogu z Europą. Hermeneutyka wartości”, t. 1.

Kompozycje cykliczne w poezji Jana Kochanowskiego, w: Wiązanie sobótkowe. Studia o Janie Kochanowskim, red. E. Lasocińska, W. Pawlak, Warszawa, Instytut Badań Literackich PAN, Stowarzyszenie „Pro Cultura Litteraria”, 2015, s. 95–107. Seria „Studia Staropolskie. Series Nova”, t. XLIII (XCIX).

Epigramatyka barokowa w świetle analizy logicznej, „Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo” 2015, nr 5 (8), s. 135–148.

Słowo poetyckie wobec sacrum na podstawie poetyk barokowych, w: Tajemnica w tekstach kultury, red. A. Borkowski, E. Borkowska, M. Pliszka, Siedlce, Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej UPH, 2011, s. 27–42. Seria „Wyobraźnia i Teksty”, t. 6.

Poesis sacra. A comparative study of three poetic cycles of the European Baroque (Angelus Silesius Cherubinischer Wandersmann, George Herbert The Temple, Stanisław Herakliusz Lubomirski Poezje Postu Świętego), w: La cultura del barroco español e iberoamericano y su contexto europeo, ed. K. Sabik, K. Kumor, Varsovia, Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, 2010, s. 297–307.

Wszystkie nasze ludzkie sprawy. Źródła tabu sekrecji, w: Szpakowska. Na siedemdziesięciolecie, red. A. Chałupnik, J. Jaworska, J. Kowalska-Leder, J. Krakowska, I. Kurz, Warszawa, Oficyna Wydawnicza Errata, 2010, s. 17–22.

Łamanie tabu sekrecji na przykładzie „Wspólnego pokoju” Zbigniewa Uniłowskiego, „Pamiętnik Literacki” 2007, z. 3, s. 63–73.

Zasady kompozycji cyklów „Cherubinischer Wandersmann” Anioła Ślązaka oraz „The Temple” George’a Herberta w świetle Rolfa Fiegutha teorii cyklu poetyckiego, w: Regionalne, narodowe, uniwersalne. Literatura i media w perspektywie komparatystycznej, red. G. Borkowska, B. Darska, A. Staniszewski, Olsztyn, Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UWM, 2005, s. 38–49.

„Sam pismem bądź.” Analiza struktury „Cherubowego wędrowca” Anioła Ślązaka, „Pamiętnik Literacki” 2004, z. 1, s. 33–64.

Das geistliche Epigramm im Barock, w: Wege der Lyrik in die Moderne, Hrsg. G. Martens, Würzburg, Verlag Königshausen und Neumann, 2003, s. 23–30.

 

Ausgewählte Übersetzungen

Literatur

Libuše Moníková, Chwiejnym krokiem, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, „Literatura na Świecie” 2008, nr 11/12.

Arnold Stadler, Mój pies, moja świnia, moje życie, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Jacek Santorski & Co. Agencja Wydawnicza,  2006.

Martin Walser, Śmierć krytyka, przeł. K. Wierzbicka, Warszawa, Wydawnictwo Sic!, 2002.

Siegfried Kracauer, Ulice, przeł. K. Wierzbicka, „Literatura na Świecie” 2001, nr 8/9.

Urs Widmer, Raj, Orfeusz, drugie zejście, przeł. K. Wierzbicka, „Literatura na Świecie” 1999, nr 5/6.

Wissenschaftliche Literatur

German Ritz, Opowiedzieć katastrofę: Iwaszkiewicza opowiadania wojenne i powstańcze, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, w: Katastrofizm polski w XIX i XX wieku: idee, obrazy, konsekwencje, red. J. Fiećko, J. Herlth, K. Trybuś, Poznań, Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”, 2014, s. 207–226.

German Ritz, Nowy polski tekst o Szwajcarii z perspektywy kobiet. Między romantyzmem a modernizmem, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, „Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza” 2012, r. V (XLVII), s. 33–68.

German Ritz, Autobiograficzna autodiagnoza, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, „Nowa Dekada Krakowska. Dwumiesięcznik Kulturalny” 2012, nr 3–4, s. 16–21.

Jörg Schulte, Jan Kochanowski i renesans europejski. Osiem studiów, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, Warszawa, Wydawnictwo Neriton i Uniwersytet Opolski, 2012 (see ‘Edited volumes’).

Jiří Just, Struktury informacyjne czeskiej jednoty Brackiej w świetle nowego znaleziska źródłowego z początku XVII wieku, przeł. K. Wierzbicka-Trwoga, „Odrodzenie i Reformacja w Polsce” 2010, nr LIV, s. 69–84.

Rolf Fieguth, Vates Janus Cochanovius. Uwagi na temat „literackiego autobiografizmu” w polskich i łacińskich wierszach Kochanowskiego, przeł. K. Wierzbicka, w: R. Fieguth, Poezja w fazie krytycznej i inne studia z literatury polskiej, Izabelin, Wydawnictwo „Świat Literacki”, 2000, s. 215–230.

Abteilung für Literatur und Kultur des Mittelalter, der Frühen Neuzeit und der Aufklärung

Sekretärin der Interdisziplinären Gruppe für Vergleichende Literaturwissenschaft, angebunden an die Fakultät „Artes Liberales“ der Universität Warschau, 2004–2018.