Ofiara i ofiarność

23-25 września 2026, Biała Willa,

ul. Dobra 72 (sala konferencyjna)

Program konferencji

DZIEŃ I — ŚRODA, 23 WRZEŚNIA

10:00–10:30 – Kawa powitalna
10:30–11:15 – Uroczyste otwarcie konferencji przez

JM Rektora Uniwersytetu Warszawskiego prof. Alojzego Z. Nowaka,

Dziekan Wydziału „Artes Liberales” prof. Agatę Zalewską

oraz ks. bp. prof. Michała Janochę

Sesja I. Semantyka ofiary: język i polityka

11:15–11:45 – Marta Falkowska (Uniwersytet Warszawski)
Rzeczownik ofiara we współczesnych tekstach polskich

11:45–12:15 – Ivan Dimitrijević (Uniwersytet Warszawski)
Pierwszeństwo dobra wspólnego: z semantyki politycznej składania ofiary

12:15–12:45 – Robert Kulmiński (Uniwersytet Warszawski)
Samospalenie w geście protestu politycznego – pomiędzy heroizmem a nowym rodzajem uzurpacji ofiarniczej

12:45–13:15 – Dyskusja

13:15–13:45 – Obiad

Sesja II. Ofiarność w literaturze i kulturze XX wieku

13:45–14:15 – Joanna Barcik (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)
Czy Auschwitz był „Golgotą naszych czasów”?

14:15–14:45 – Bogna Kosmulska (Uniwersytet Warszawski)
Odmowa ofiarności i wizja przyszłej ofiary w powieści Skrytki Zofii Romanowiczowej

14.45–15.15 – Mateusz Godlewski (Uniwersytet Warszawski)
Hamlet jako ofiara: wizja Andrieja Tarkowskiego

15:15–15:45 – Dyskusja

15:45–16:00 – Przerwa kawowa

Sesja III. Problem ofiary w romantyzmie polskim

16:00–16:30 – Maria Kalinowska (Uniwersytet Warszawski)Bunt i ofiara w romantyzmie polskim – antynomia? opozycja? tożsamość?

16:30–17:00 – Małgorzata Burta (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
„Ofiara troista” towiańczyków

17:00–17:30 – Dyskusja

17:30–20:30 – Uroczysta kolacja

DZIEŃ DRUGI – CZWARTEK, 24 WRZEŚNIA

08:30–9:00 – Kawa powitalna

Sesja IV. Romantyczne przekształcenia ofiary

09:00–09:30 – Lucyna Nawarecka (Uniwersytet Śląski w Katowicach)
Uśmiech Agisa. Przemiany koncepcji ofiary w twórczości Juliusza Słowackiego

09:30–10:00 – Anna Rzepniewska-Kosińska (Uniwersytet Warszawski)
Przepisywanie ofiary. Lilla Weneda – Sen srebrny Salomei Juliusza Słowackiego

10:00–10:30 – Ewa Hoffmann-Piotrowska (Uniwersytet Warszawski)
Ofiara Wallenroda. Sugestie lektury i wątpliwości

10:30–11:00 – Dyskusja

11:00–11:15 – Przerwa kawowa

Sesja V. Reprezentacje ofiary w dramacie

11:15–11:45 – Radosław Rusnak (Uniwersytet Warszawski)
Potrójna egzekucja cesarskich synów z anonimowego jezuickiego dramatu o Maurycjuszu wobec scen męczeńskiej śmierci dzieci w literaturze staropolskiej

11:45–12:15 – Helena Markowska-Fulara (Uniwersytet Warszawski)
Pięć razy „Wanda”. Ofiara w polskiej tragedii neoklasycystycznej

12:15–12:45 – Magda Nabiałek-Przytuła (Uniwersytet Warszawski)
Między ofiarą a reprezentacją. Przekształcenia modelu chrystologicznego w dramacie polskiego dwudziestolecia

12:45–13:15 – Dyskusja

13:15–13:45 – Obiad

Sesja VI. Ofiara w kulturze Europy Południowo-Wschodniej

13:45–14:15 – Grażyna Szwat-Gyłybowa (Polska Akademia Nauk)
Dawna droga, którą kroczyli ofiarnicy. Topos wmurowanej kobiety w kulturach Europy Południowo-Wschodniej i Węgier

14:15–14:45 – Przemysław Kordos (Uniwersytet Warszawski)
Przyszłość ofiary. Dalsze losy zamurowanej żony

14:45–15:15 – Valeriia Voitasevych (Uniwersytet Morski w Gdyni)
Ofiarowanie dzieciństwa. Dziecko jako podmiot graniczny w chorwackiej literaturze dziecięcej o wojnie

15:15–15:45 – Dyskusja

15:45–16:00 – Przerwa kawowa

Sesja VII. Ofiara w prozie XIX i XX wieku

16:00–16:30 – Beata Obsulewicz-Niewińska (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)
Sacrificium. O problemie ofiary i ofiarności w Westalce Elizy Orzeszkowej

16.30–17.00 – Marta Łukaszewicz (Uniwersytet Warszawski)
Ofiarność jako fundament etyczny postaci „mężów sprawiedliwych” w twórczości Nikołaja Leskowa

17.00–17.30 – Agnieszka Bielak (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)
„Zabierzesz tam tylko to, co dałeś innym”. Ofiara w życiu i twórczości Józefa Czapskiego

17:30–18:00 – Dyskusja

18:30 Odczytywanie „Dziadów” w wykonaniu aktorów Teatru Klasyki Polskiej w reż. Leszka Zdunia

DZIEŃ TRZECI – PIĄTEK, 25 września

08:30–9:00 – Kawa powitalna

Sesja VIII. Ofiara – perspektywa porównawcza i międzykulturowa

09:00–09:30 – Renata Díaz-Szmidt (Uniwersytet Jagielloński)
Matka-Afryka i Matka-Polka – archetypy ofiary i ofiarności w malarstwie i literaturze Polski, Angoli i Mozambiku: dialogi transnarodowe

9:30–10:00 – Małgorzata Grzegorzewska (Uniwersytet Warszawski)
Ofiara i dar. Kilka refleksji o koncepcji ofiary w dramacie Szekspirowskim

10:00–10:30 – Anita Całek (Uniwersytet Jagielloński)
Czy można ofiarować swoje życie za inny świat? – model ofiary w Fionavarskim Gobelinie Guya Gavriela Kaya i Panu Lodowego Ogrodu Jarosława Grzędowicza

10:30–11:00 – Dyskusja

11:00–11:15 – Przerwa kawowa

Sesja IX. Filozoficzne i teologiczne koncepcje ofiary I

11:15–11:45 – Magdalena Płotka (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Kiedy lęk staje się radością: paradoks ofiary u Augustyna

11:45–12:15 – Paweł Stępień (Uniwersytet Warszawski)
Ujęcie ofiary w dziełach medytacyjnych XIV stulecia: Meditationes vitae Christi Jana de Caulibus, Horologium Sapientiae Henryka Suzona oraz Vita Christi Ludolfa z Saksonii

12:15–12:45 – Witali Michalczuk (Uniwersytet Warszawski)
„Ofiara słowa” – o śmierci i narodzinach sensu w liturgii wschodniochrześcijańskiej

12:45–13:15 – Dyskusja

13:15–13:45 – Obiad

Sesja X. Filozoficzne i teologiczne koncepcje ofiary II

13:45–14:15 – Jakub Kloza (Uniwersytet Jagielloński)
Poetyka sakramentalna, czyli ofiarność poza ekonomią wymiany. Idiom
transsubstancjacji w polskiej poezji nowoczesnej

14:15–14:45 – Witold Sadowski (Uniwersytet Warszawski)
Poetyka zgody na ofiarę. „Miłość i ból” w dziennikach Alicji Lenczewskiej

14:45–15:15 – Konrad Kuczara (Uniwersytet Warszawski)
Uczta jako ofiara – Uczta Zbawionych

15:15–15:45 – Ewa Szczeglacka-Pawłowska (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Wzajemne ofiarowanie – miłość. W świetle „brulioników”, czyli Dzienniczka. Miłosierdzie Boże w duszy mojej i twórczości lirycznej siostry Marii Faustyny od Najświętszego Sakramentu

15:45–16:15 – Dyskusja

16:15–16:30 – Dyskusja końcowa i podsumowanie konferencji

16:30 – Zamknięcie konferencji

Organizatorzy

prof. dr hab. Małgorzata Grzegorzewska (Wydział „Artes Liberales”)
dr hab. Ewa Hoffmann-Piotrowska, prof. ucz. (Wydział Polonistyki)
dr hab. Marta Łukaszewicz, prof. ucz. (Wydział Lingwistyki Stosowanej)
prof. dr. hab. Witold Sadowski (Wydział Polonistyki)
prof. dr. hab. Paweł Stępień (Wydział „Artes Liberales”)
Stany teorii zapowiedz Skip to content