
Ofiara i ofiarność
23-25 września 2026, Biała Willa,
ul. Dobra 72 (sala konferencyjna)
Program konferencji
DZIEŃ I — ŚRODA, 23 WRZEŚNIA
10:00–10:30 – Kawa powitalna
10:30–11:15 – Uroczyste otwarcie konferencji przez
JM Rektora Uniwersytetu Warszawskiego prof. Alojzego Z. Nowaka,
Dziekan Wydziału „Artes Liberales” prof. Agatę Zalewską
oraz ks. bp. prof. Michała Janochę
Sesja I. Semantyka ofiary: język i polityka
11:15–11:45 – Marta Falkowska (Uniwersytet Warszawski)
Rzeczownik ofiara we współczesnych tekstach polskich
11:45–12:15 – Ivan Dimitrijević (Uniwersytet Warszawski)
Pierwszeństwo dobra wspólnego: z semantyki politycznej składania ofiary
12:15–12:45 – Robert Kulmiński (Uniwersytet Warszawski)
Samospalenie w geście protestu politycznego – pomiędzy heroizmem a nowym rodzajem uzurpacji ofiarniczej
12:45–13:15 – Dyskusja
13:15–13:45 – Obiad
Sesja II. Ofiarność w literaturze i kulturze XX wieku
13:45–14:15 – Joanna Barcik (Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie)
Czy Auschwitz był „Golgotą naszych czasów”?
14:15–14:45 – Bogna Kosmulska (Uniwersytet Warszawski)
Odmowa ofiarności i wizja przyszłej ofiary w powieści Skrytki Zofii Romanowiczowej
14.45–15.15 – Mateusz Godlewski (Uniwersytet Warszawski)
Hamlet jako ofiara: wizja Andrieja Tarkowskiego
15:15–15:45 – Dyskusja
15:45–16:00 – Przerwa kawowa
Sesja III. Problem ofiary w romantyzmie polskim
16:00–16:30 – Maria Kalinowska (Uniwersytet Warszawski)Bunt i ofiara w romantyzmie polskim – antynomia? opozycja? tożsamość?
16:30–17:00 – Małgorzata Burta (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
„Ofiara troista” towiańczyków
17:00–17:30 – Dyskusja
17:30–20:30 – Uroczysta kolacja
DZIEŃ DRUGI – CZWARTEK, 24 WRZEŚNIA
08:30–9:00 – Kawa powitalna
Sesja IV. Romantyczne przekształcenia ofiary
09:00–09:30 – Lucyna Nawarecka (Uniwersytet Śląski w Katowicach)
Uśmiech Agisa. Przemiany koncepcji ofiary w twórczości Juliusza Słowackiego
09:30–10:00 – Anna Rzepniewska-Kosińska (Uniwersytet Warszawski)
Przepisywanie ofiary. Lilla Weneda – Sen srebrny Salomei Juliusza Słowackiego
10:00–10:30 – Ewa Hoffmann-Piotrowska (Uniwersytet Warszawski)
Ofiara Wallenroda. Sugestie lektury i wątpliwości
10:30–11:00 – Dyskusja
11:00–11:15 – Przerwa kawowa
Sesja V. Reprezentacje ofiary w dramacie
11:15–11:45 – Radosław Rusnak (Uniwersytet Warszawski)
Potrójna egzekucja cesarskich synów z anonimowego jezuickiego dramatu o Maurycjuszu wobec scen męczeńskiej śmierci dzieci w literaturze staropolskiej
11:45–12:15 – Helena Markowska-Fulara (Uniwersytet Warszawski)
Pięć razy „Wanda”. Ofiara w polskiej tragedii neoklasycystycznej
12:15–12:45 – Magda Nabiałek-Przytuła (Uniwersytet Warszawski)
Między ofiarą a reprezentacją. Przekształcenia modelu chrystologicznego w dramacie polskiego dwudziestolecia
12:45–13:15 – Dyskusja
13:15–13:45 – Obiad
Sesja VI. Ofiara w kulturze Europy Południowo-Wschodniej
13:45–14:15 – Grażyna Szwat-Gyłybowa (Polska Akademia Nauk)
Dawna droga, którą kroczyli ofiarnicy. Topos wmurowanej kobiety w kulturach Europy Południowo-Wschodniej i Węgier
14:15–14:45 – Przemysław Kordos (Uniwersytet Warszawski)
Przyszłość ofiary. Dalsze losy zamurowanej żony
14:45–15:15 – Valeriia Voitasevych (Uniwersytet Morski w Gdyni)
Ofiarowanie dzieciństwa. Dziecko jako podmiot graniczny w chorwackiej literaturze dziecięcej o wojnie
15:15–15:45 – Dyskusja
15:45–16:00 – Przerwa kawowa
Sesja VII. Ofiara w prozie XIX i XX wieku
16:00–16:30 – Beata Obsulewicz-Niewińska (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)
Sacrificium. O problemie ofiary i ofiarności w Westalce Elizy Orzeszkowej
16.30–17.00 – Marta Łukaszewicz (Uniwersytet Warszawski)
Ofiarność jako fundament etyczny postaci „mężów sprawiedliwych” w twórczości Nikołaja Leskowa
17.00–17.30 – Agnieszka Bielak (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)
„Zabierzesz tam tylko to, co dałeś innym”. Ofiara w życiu i twórczości Józefa Czapskiego
17:30–18:00 – Dyskusja
18:30 Odczytywanie „Dziadów” w wykonaniu aktorów Teatru Klasyki Polskiej w reż. Leszka Zdunia
DZIEŃ TRZECI – PIĄTEK, 25 września
08:30–9:00 – Kawa powitalna
Sesja VIII. Ofiara – perspektywa porównawcza i międzykulturowa
09:00–09:30 – Renata Díaz-Szmidt (Uniwersytet Jagielloński)
Matka-Afryka i Matka-Polka – archetypy ofiary i ofiarności w malarstwie i literaturze Polski, Angoli i Mozambiku: dialogi transnarodowe
9:30–10:00 – Małgorzata Grzegorzewska (Uniwersytet Warszawski)
Ofiara i dar. Kilka refleksji o koncepcji ofiary w dramacie Szekspirowskim
10:00–10:30 – Anita Całek (Uniwersytet Jagielloński)
Czy można ofiarować swoje życie za inny świat? – model ofiary w Fionavarskim Gobelinie Guya Gavriela Kaya i Panu Lodowego Ogrodu Jarosława Grzędowicza
10:30–11:00 – Dyskusja
11:00–11:15 – Przerwa kawowa
Sesja IX. Filozoficzne i teologiczne koncepcje ofiary I
11:15–11:45 – Magdalena Płotka (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Kiedy lęk staje się radością: paradoks ofiary u Augustyna
11:45–12:15 – Paweł Stępień (Uniwersytet Warszawski)
Ujęcie ofiary w dziełach medytacyjnych XIV stulecia: Meditationes vitae Christi Jana de Caulibus, Horologium Sapientiae Henryka Suzona oraz Vita Christi Ludolfa z Saksonii
12:15–12:45 – Witali Michalczuk (Uniwersytet Warszawski)
„Ofiara słowa” – o śmierci i narodzinach sensu w liturgii wschodniochrześcijańskiej
12:45–13:15 – Dyskusja
13:15–13:45 – Obiad
Sesja X. Filozoficzne i teologiczne koncepcje ofiary II
13:45–14:15 – Jakub Kloza (Uniwersytet Jagielloński)
Poetyka sakramentalna, czyli ofiarność poza ekonomią wymiany. Idiom
transsubstancjacji w polskiej poezji nowoczesnej
14:15–14:45 – Witold Sadowski (Uniwersytet Warszawski)
Poetyka zgody na ofiarę. „Miłość i ból” w dziennikach Alicji Lenczewskiej
14:45–15:15 – Konrad Kuczara (Uniwersytet Warszawski)
Uczta jako ofiara – Uczta Zbawionych
15:15–15:45 – Ewa Szczeglacka-Pawłowska (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego)
Wzajemne ofiarowanie – miłość. W świetle „brulioników”, czyli Dzienniczka. Miłosierdzie Boże w duszy mojej i twórczości lirycznej siostry Marii Faustyny od Najświętszego Sakramentu
15:45–16:15 – Dyskusja
16:15–16:30 – Dyskusja końcowa i podsumowanie konferencji
16:30 – Zamknięcie konferencji
Organizatorzy
dr hab. Ewa Hoffmann-Piotrowska, prof. ucz. (Wydział Polonistyki)
dr hab. Marta Łukaszewicz, prof. ucz. (Wydział Lingwistyki Stosowanej)
prof. dr. hab. Witold Sadowski (Wydział Polonistyki)
prof. dr. hab. Paweł Stępień (Wydział „Artes Liberales”)

