Hanna Gosk

Prof. dr hab. Hanna Gosk

Tytuł naukowy profesora uzyskała w 2004 roku. Od roku 2007 zajmuje stanowisko profesora zwyczajnego. W kadencji 2008–2012 została przewodniczącą Rady Naukowej Instytutu Literatury Polskiej Wydziału Polonistyki UW. Od 2006 r. kieruje zorganizowaną przez siebie Pracownią Antropologicznych Problemów Literatury w tymże Instytucie. W latach 1998–2006 przez dwie kadencje była kierownikiem Studium Doktoranckiego na Wydziale Polonistyki UW. W roku 2009 powołała do istnienia sieć naukową pod nazwą Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, w której uczestniczą Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytety Wrocławski, Gdański i Szczeciński a także IBL PAN. Przewodniczy zarówno temu przedsięwzięciu jak i Radzie Naukowej serii wydawniczej ukazującej się pod patronatem Centrum w wydawnictwie Universitas. Wprowadziła do słownika współczesnych badań literaturoznawczych terminy: studia postzależnościowe, dyskurs postzależnościowy. W latach 2011–2013 realizuje grant Narodowego Centrum Nauki 2011/01/B/H2S/01120 „Polskie dyskursy postzależnościowe w kontekście porównawczym. Tematy i metodologie”. W kadencji 2012–2016 jest członkiem prezydium Komitetu Nauk o Literaturze PAN.
Jako lektor języka i kultury polskiej pracowała na uczelniach w Londynie (School of Slavonic and East European Studies) i Oksfordzie (1985–1986), jako visiting professor prowadziła wykłady z najnowszej literatury polskiej podczas studyjnych pobytów naukowych na Indiana University w Bloomington (USA) (1998, 1999, 2006) i University of British Columbia w Vancouver (Kanada) (2009). W celach naukowo-studyjnych przebywała kilkakrotnie na uniwersytetach w Londynie i Oksfordzie (St Hugh`s College). Prowadzi współpracę naukową ze slawistami z uniwersytetów w Chicago i Vancouver.

Zainteresowania badawcze:

– badania szeroko pojętego procesu historycznoliterackiego ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień: prozy i krytyki literackiej krajowej oraz emigracyjnej;
– wielki modernizm i okres ponowoczesności;
– literatura dokumentu osobistego;
– zmiany zachodzące w prozie polskiej po roku 1989;
– literackie obrazowanie historii;
– nowsze metodologie w podejściu do literatury współczesnej z akcentem na ujęcia antropologiczne, postkolonialne.

Ważniejsze publikacje:

a) książki autorskie

W kręgu Kuźnicy. Dyskusje literackie lat 1945–1948, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1985.
Wizerunek bohatera. O debiutanckiej prozie polskiej przełomu 1956 roku, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1992.
„A gdy to wszystko zapomnę….” Szkice o polskim pisarstwie emigracyjnym XX wieku, Świat Literacki, Izabelin 1995.
Jesteś sam w swojej drodze. O pisarstwie Leo Lipskiego, Świat Literacki, Izabelin 1998.
Bohater swoich czasów. Postać literacka w prozie polskiej XX wieku o tematyce współczesnej. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Świat Literacki, Izabelin 2002.
Zamiast końca historii. Rozumienie i prezentacja procesu historycznego w polskiej prozie XX i XXI wieku podejmującej tematy współczesne, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2005.
Opowieści „skolonizowanego/kolonizatora”. W kręgu studiów postzależnościowych nad literaturą polską XX i XXI wieku, Universitas, Kraków 2010.
Wychodzenie z „cienia imperium”. Wątki postzależnościowe w literaturze polskiej XX i XXI wieku, Universitas, Kraków 2015.

b) redakcja książek zbiorowych:

Autobiografizm – przemiany, formy, znaczenia, red. H. Gosk, A. Zieniewicz, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2001.
Codzienne, przedmiotowe, cielesne. Języki nowej wrażliwości w literaturze polskiej XX wieku, red. i wstęp H. Gosk, Świat Literacki, Izabelin 2002.
Historia niechciana. Historie obecne: szkice o literaturze polskiej XX wieku, red. H. Gosk, A. Zieniewicz, Dom Wydawniczy Elipsa, 2003.
Czytane na nowo. Proza polska XX wieku a współczesne orientacje w badaniach literaturoznawczych, red. M. Dąbrowski, H. Gosk, wstęp M. Dąbrowski, Świat Literacki, Izabelin 2004.
Pisarz na emigracji. Mitologie, style, strategie przetrwania, red. H. Gosk, A.S. Kowalczyk, wstęp H. Gosk, A.S. Kowalczyk, Wydawnictwo „Elipsa”, Warszawa 2005.
Podmiot i tekst w literaturze XX wieku. Warsztaty interpretacyjne, red. H. Gosk, A. Zieniewicz, przy współpracy K. Krowirandy, Ż. Nalewajk, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2006.
Teraźniejszość i pamięć przeszłości. Rozumienie historii w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. H. Gosk, A. Zieniewicz, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2006.
Narracje po końcu (wielkich) narracji. Kolekcje, obiekty, symulakra…, red. H. Gosk, A. Zieniewicz, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2007.
Co dalej literaturo? Jak zmienia się współcześnie pojęcie i sytuacja literatury, red. A. Brodzka-Wald, H. Gosk, A. Werner, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2008;
(Nie)ciekawa epoka. Literatura i PRL, red. i wstęp H. Gosk, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2008.
(Nie)obecność. Pominięcia i przemilczenia w narracjach XX wieku, red. i wstęp H. Gosk, B. Karwowska, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2008.
Zwyczajny człowiek w niezwyczajnej sytuacji. Próba przekazania doświadczenia nieposiadającego wzoru opisywalności, red. i wstęp H. Gosk, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2009.
Nowe dwudziestolecie (1989–2009). Rozpoznania. Hierarchie. Perspektywy, red. i wstęp H. Gosk, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2010.
Narracje migracyjne w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. i wstęp H.Gosk, Universitas, Kraków 2012.
(P)o zaborach, (p)o wojnie, (p)o PRL. Polski dyskurs postzależnościowy dawniej i dziś (z E. Kraskowską), Universitas, Kraków 2013.
Historie, społeczeństwa, przestrzenie dialogu. Studia postzależnościowe w perspektywie porównawczej, red. H.Gosk, D.Kołodziejczyk, Universitas, Kraków 2014.
(Nie)przezroczystość normalności w literaturze polskiej XX i XXI wieku, red. i wstęp H. Gosk, B. Karwowska, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2014.
Przed i po. Wielka Wojna w Literaturach Europy Środkowej i Wschodniej, red. H. Gosk, E. Paczoska, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2015.
Opowiedzieć (sobie) Polskę. Literackie ślady cezur 1918, 1945, 1989 w szkicach warsztatowych na temat (i obok tematu), red. H. Gosk, P. Sadzik, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2016.

c) wybrane artykuły z ostatnich lat:

Polish Post-dependent Palimpsests: A Reading of Tadeusz Konwicki and Dorota Masłowska`s Novels from the Postcolonial Perspective [w:] The Effect of Palimpsest, eds. B. Shallcross, R. Nycz, Peter Lang Internationaler Verlag der Wiessenschafen, Frankfurt am Main, Berlib, Bern, Bruxelles, New York, Oxford, Wien, 2011 s. 227–239.
Counter-discourse and the postcolonial perspective: The Polish Complex by Tadeusz Konwicki, „Journal of Postcolonial Writing” (Routledge) Vol. 48 Number 2, May 2012, pp. 200–209.
Tożsamościotwórcze aspekty polonistycznych studiów postzależnościowych, „Teksty Drugie” 2012 nr 3, s. 51–63.
Konstruowanie psychospołecznej przestrzeni sąsiada. Niemiecki Zachód i rosyjski Wschód w reportażowo-podróżniczej prozie polskiej ostatnich lat, „Porównania. Czasopismo poświęcone zagadnieniom komparatystyki literackiej oraz studiom interdyscyplinarnym” 2013 nr 11, s. 247-263.
Польське літературознавство на тему постзалежности, „Критика” травень-червень 2013, nr 5-6 (187-188), стр. 14-17, переклала з польської Олена Шеремет (Ukraina).
Identity-formative aspects of Polish postdependency studies, przeł. Jan Szelągiewicz, „Teksty Drugie” 2014 nr 1, s. 235-247.
Identity Forming Aspects of Dialoguing with the Other: A Literary Version of Polish-German Relations in 20th Century Polish Prose, “Forum for World Literature Studies “ 2014 Vol.6 nr 3 pp. 347-357.
Sambor i okolica. Dwie opowieści geo(poli/poe)tyczne o tym, że w Galicji żyło się razem, ale osobno (przypadek A. Kuśniewicza i A. Sandauera), „Teksty Drugie” 2014 nr 6, s. 264-282.
Literaturoznawcze inspiracje studiami postkolonialnymi. Impuls postzależnościowy, „Przegląd Humanistyczny” 2015 nr 2, s. 8-22.
Literackie „nie” wobec tematów tabu politycznie zadekretowanych w czasach PRL-u. Przykład prozy Tadeusza Konwickiego [w:] Posttotalitarny syndrom pokoleniowy w literaturach słowiańskich Europy Środkowej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej końca XX – początku XXI wieku w świetle studiów postkolonialnych, red. Agnieszka Matusiak, Wydawnictwo Bonami, Poznań-Wrocław 2016, s. 121-135.
Postprzeszłość i humanistyka interwencyjna [w:] Projekt na daleką metę. Prace ofiarowane Ryszardowi Nyczowi, s. 488, red. Anna Nasiłowska, Zdzisław Łapiński, Wydawnictwo IBL PAN, Warszawa 2016, s. 305-314.
Krytyka postzależnościowa – polska odmiana studiów postkolonialnych [w:] „Debaty Artes Liberales”, tom X, Perspektywy postkolonializmu w Polsce, Polska w perspektywie postkolonialnej, s. 341, red. Jan Kieniewicz, Katarzyna Tomaszuk, Wydawnictwo Wydziału „Artes Liberales”, Warszawa 2016, s. 39-55.

d) opracowania edytorskie:

Leo Lipski Paryż ze złota. Teksty rozproszone, wybór, przypisy, posłowie H. Gosk, Świat Literacki, Izabelin 2002.